THÔNG ĐIỆP THÁNG 1

THÔNG ĐIỆP THÁNG 1

CHĂM SÓC SỨC KHỎE TINH THẦN TRONG DỊP TẾT - KHỞI ĐẦU MỘT NĂM MỚI BÌNH AN

Tết là thời khắc giao mùa thiêng liêng nhất trong năm, vì Tết không chỉ là dịp đoàn viên, mà còn là thời điểm để mỗi người nhìn lại bản thân, hướng về những khởi đầu mới. Tuy nhiên, không phải ai cũng cảm thấy vui vẻ, thoải mái khi Tết đến. Những lo toan, áp lực chuẩn bị, những kỳ vọng như “Tết phải thật đủ đầy, trọn vẹn” hay cảm giác mệt mỏi khi phải gặp gỡ họ hàng đôi khi khiến ta căng thẳng và dễ bị quá tải về mặt cảm xúc.

Đó là lý do vì sao chăm sóc sức khỏe tinh thần trong dịp Tết là một trong những việc nên được quan tâm nhiều hơn. Một tinh thần khỏe mạnh không chỉ giúp bạn tận hưởng mùa lễ trọn vẹn mà còn là nền tảng để bạn bắt đầu năm mới với tâm thế vững vàng hơn.

1. Hướng đến những điều tích cực

Tết đến cũng dễ khiến ta cảm thấy mệt mỏi nếu cứ mãi lo toan. Thay vì để tâm trí bị cuốn theo những điều chưa trọn vẹn, hãy thử chuyển sự chú ý sang những điều nhỏ để tinh thần trở nên vui vẻ, nhẹ lòng hơn. Dịp Tết là cơ hội tuyệt vời để thực hành điều này: hãy để bản thân tận hưởng những khoảnh khắc giản dị như dọn dẹp nhà cửa, sum vầy cùng người thân, cảm nhận hương vị ngày xuân hay sự thay đổi trong nhịp sống thường nhật. Việc chú ý đến những trải nghiệm dễ chịu giúp bạn xoa dịu lo lắng và nuôi dưỡng sự an yên từ bên trong. Theo một phân tích tổng hợp gồm 49 nghiên cứu cho thấy can thiệp tích cực (PPI- Positive Psychology Intervention) như viết nhật ký biết ơn, học cách suy nghĩ lạc quan, ôn lại những trải nghiệm sống tích cực, giao lưu và kết nối với người khác với người khác giúp giảm đáng kể trầm cảm và tăng hạnh phúc bền vững sau 3 đến 6 tháng (Sin & Lyubomirsky, 2009 ). Một nghiên cứu khác từ từ Đại học California (UC San Francisco và UC Berkeley) trên gần 18.000 người cho thấy những hành động tích cực nhỏ mỗi ngày (micro act of joy) như thể hiện lòng biết ơn hay chia sẻ niềm vui đã giúp cải thiện tâm trạng, giảm căng thẳng, góp phần nuôi dưỡng cảm giác an yên nội tâm (San Francisco Chronicle, 2025 ).

2. Đặt mục tiêu năm mới một cách linh hoạt

Khi đặt ra mục tiêu cho năm mới, hãy tránh những quyết tâm mang tính cấm đoán, cứng nhắc như “không được ăn đồ ngọt” hay “phải tiết kiệm tuyệt đối”, vì chỉ một lần mắc lỗi cũng dễ khiến bạn cảm thấy mình đã thất bại. Thay vào đó, hãy chọn những mục tiêu tích cực và linh hoạt như “tôi sẽ ăn uống lành mạnh hơn” hoặc “tôi sẽ theo dõi chi tiêu đều đặn mỗi tuần”.

Điều quan trọng là bạn cho phép bản thân điều chỉnh mục tiêu theo hoàn cảnh. Cuộc sống luôn có những giai đoạn bận rộn, căng thẳng hoặc thiếu động lực và điều đó không sao cả. Thay vì ép bản thân, hãy đặt ra những lựa chọn thay thế dễ thực hiện: ví dụ, nếu không có thời gian đọc sách, bạn có thể nghe podcast khi di chuyển; nếu không thể tập thể dục đầy đủ, 10 phút vận động nhẹ nhàng vẫn là tạo nên sự khác biệt.

3.Vận động nhẹ nhàng, giải tỏa áp lực

Dịp Tết là khoảng thời gian quý giá để sum vầy bên gia đình, nghỉ ngơi và tận hưởng những khoảnh khắc đoàn viên. Tuy nhiên, trong không khí náo nhiệt ấy, bạn hoàn toàn có thể lồng ghép những hoạt động vận động nhẹ nhàng như đi dạo cùng người thân, chơi đùa với trẻ nhỏ hay tham gia các hoạt động thể thao cùng gia đình để làm mới năng lượng mỗi ngày. Việc duy trì vận động không cần phải cầu kỳ, chỉ vài phút chuyển động mỗi ngày cũng có thể tác động tích cực cho tinh thần.

Nghiên cứu cho thấy chỉ sau vài tuần duy trì hoạt động thể chất đều đặn, mức độ hài lòng với cuộc sống và cảm giác hạnh phúc có thể được cải thiện rõ rệt (Frontiers in Psychology, 2021 ). Một buổi vận động ngắn như đi dạo cũng giúp giảm lo âu, cải thiện giấc ngủ và tăng cường khả năng tập trung (Physical Activity Guidelines for Americans, 2018)  . Vì thế, Tết chính là thời điểm lý tưởng để khởi động thói quen vận động lành mạnh – vừa gắn kết gia đình, vừa nâng đỡ sức khỏe tinh thần.

4. Quản lý cảm xúc khi gặp áp lực từ gia đình

Tết là dịp sum họp gia đình, nhưng sự gần gũi và thoải mái quá mức đôi khi lại trở thành nguyên nhân gây mâu thuẫn. Các cuộc tranh luận về cách ứng xử, lối sống, hay những câu hỏi vô tình cũng dễ dẫn đến xung đột, không còn thoải mái. Những câu hỏi quen thuộc như “Bao giờ lấy chồng?”, “Có dự định gì mới chưa?”, nếu không biết đối phó, dễ khiến bạn cảm thấy tự ti hay căng thẳng. Việc thiết lập ranh giới nhẹ nhàng như chuyển chủ đề hoặc đáp trả bình tĩnh, theo hướng hài hước có thể giúp bạn giữ vững cảm xúc. Việc giữ được sự chủ động và tôn trọng cảm xúc của chính mình sẽ giúp bạn tận hưởng Tết cách dễ chịu và vui vẻ hơn.

5. Chăm sóc tinh thần khi nhớ về người đã mất

Tết thường gợi nhớ về những người thân đã khuất. Nếu cảm thấy buồn, bạn có thể dành ra một khoảng lặng, kể lại kỷ niệm đẹp hoặc tạo một góc thờ nhỏ để tưởng nhớ. Theo một phân tích tổng hợp năm 2012 bao gồm 128 nghiên cứu trên người cao tuổi, liệu pháp hồi tưởng (reminiscence therapy) đã mang lại hiệu quả trung bình trong việc giảm triệu chứng trầm cảm và cải thiện sự hài lòng với cuộc sống (Pinquart & Forstmeier, 2012)  .

 

Lời kết

Chăm sóc sức khỏe tinh thần trong dịp Tết không cần những điều lớn lao, đôi khi chỉ là cách bạn lắng nghe cơ thể, chấp nhận cảm xúc, ăn ngon, ngủ đủ và tận hưởng từng khoảnh khắc hiện tại. Tết không cần hoàn hảo, chỉ bạn cảm thấy bình yên để bắt đầu năm mới với tinh thần tích cực và thoải mái hơn.

Chúc bạn một năm mới an lành, tinh thần vững vàng và luôn biết cách yêu thương chính mình!

Tổng hợp và chuyển ngữ: Thủy Tiên

Các nguồn tham khảo:

  1. Iwon, K., Skibinska, J., Jasielska, D., & Kalwarczyk, S. (2021). Elevating subjective well-being through physical exercises: an intervention study. Frontiers in psychology, 12, 702678. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2021.702678.
  2. Pinquart, M., & Forstmeier, S. (2012). Effects of reminiscence interventions on psychosocial outcomes: A meta-analysis. Aging & Mental Health, 16(5), 541–558. https://doi.org/10.1080/13607863.2011.651434.
  3. Sin, N. L., & Lyubomirsky, S. (2009). Enhancing well‐being and alleviating depressive symptoms with positive psychology interventions: A practice‐friendly meta‐analysis. Journal of clinical psychology, 65(5), 467-487. https://doi.org/10.1002/jclp.20593.
  4. UCSF study finds that small joyful moments can make a difference (2025). San Francisco Chronicle. https://www.sfchronicle.com/health/article/joy-mood-life-health-20372907.php .
  5. U.S. Department of Health and Human Services. (2018). Physical Activity Guidelines for Americans, 2nd edition.
Nguồn ảnh: google ảnh
x